Occupy Nederland: 99% jammer

Ook zo’n genoeg van de Nederlandse Occupy-beweging? Ik wel.

Laten we over één ding heel helder zijn: er is geen weldenkend mens dat het niet eens is met de basisprincipes achter de zogenaamde Occupy-protesten. Iedereen vindt het jammer dat overal op bezuinigd wordt, dat landen op de rand van faillissement staan, dat munten en unies dreigen te imploderen. Iedereen vindt het jammer dat de middenklasse afbrokkelt, om in een duistere toekomst plaats te maken voor een wereld van extreem rijken en extreem armen. Iedereen vindt het jammer dat het financiële systeem dit zag aankomen maar geen preventieve maatregelen nam, en dat de verantwoordelijken zich met belastinggeld veelvoudig miljonair maken. Ongestraft. Met deze basis is iedereen het eens. Er is misschien één groep die zich niet glashard schaart achter deze ideeën, en dat is Occupy Nederland zelf. Bijna om principiële redenen weigert de beweging statements te maken, zodat ze in feite zeggen: wij spreken voor 99% van Nederland, en 99% procent van Nederland heeft niets te melden. Nogal wiedes dat mensen zich hier actief van willen distantiëren.

Het probleem
Occupy Nederland is (samen met andere Occupy-kampen wereldwijd) voortgevloeid uit Occupy Dataran, en nog het meeste uit het latere Occupy Wall Street, bekend van die prachtige poster met de danseres op de rug van de Wall Street Bull. Occupy Nederland vereenzelvigt zich graag met haar Amerikaanse oorsprong. Vandaar de naam, vandaar de tenten, vandaar dat alle borden in het Engels zijn, en dat er altijd hetzelfde op staat: “We are all the people (I’m not!)”, “We are the 99%!” -Verwijzend naar de verhoudingen tussen de rijken en de rest, in Amerika. De percentages voor Nederland zien we nooit langs komen. Logisch: in Nederland zijn we er allemaal nog niet zo slecht aan toe. Dus goed, we gebruiken wat cijfers uit Amerika. Dat is niet ongebruikelijk, en ook niet kwalijk. Het gaat tenslotte om de principes, en die principes zijn hetzelfde. De doodsteek voor Occupy Nederland is dat ze dat niet willen toegeven.

Een stukje perspectief
De bezetting van Wall Street is een geweldige actie. Hier was het epicentrum van de faillietmakelaars: mensen die verdienen aan de schulden en misère van anderen. Het wereldwijde symbool voor plunderkapitalisme, en hier liepen mensen vrolijk vrijuit van en naar hun “werk”, terwijl duizenden intussen uit huis werden gezet. Totdat die duizenden ineens voor de deur stonden. Hier ben ik. Ik kan nergens heen, dus ga ik op jouw gouden stoepje zitten. Dankzij jou ben ik mijn huis kwijt, mijn geld, mijn werk, mijn leven, en nu ben ik hier. Hallo.
Een tentenkamp. Een prachtig symbool voor armoe en dakloosheid, en bovendien wonderlijk effectief. Ouderwets protesteren haalt helaas niets meer uit. Petities en referenda worden genegeerd (voorbeeld: invoering van de Euro) en protestmarsen worden uitgezeten (voorbeeld: niet nodig). We kiezen, waar ook ter wereld, keer op keer politici die zeggen eindelijk te gaan luisteren naar het volk, en uiteraard doen ze dat, als het puntje bij het paaltje komt, niet. Dus laat ze maar voelen. Eens zien wie het langste blijft zitten. Prachtig. Stel je eens voor wat Occupy Wall Street had kunnen zijn, als al die tienduizenden allemaal hun laatste bezittinkjes bij elkaar hadden geraapt en in New York hun tent hadden opgezet. Laat maar eens zien hoe groot die 99% procent is. De hele stad plat, en wat konden ze doen? Duizenden mensen arresteren? Deporteren? Negeren? Veel succes. Nee, de enige optie was een politieke oplossing geweest. Vervolging van criminele bankiers, en strengere regels voor de hele sector. Overwinning. Vooruitgang.
Helaas gebeurde dat niet. In een combinatie van aansluitingsdrang en gemakzucht werd een enorme denkfout gemaakt. “Die financiële sector zit hier ook!” dachten de mensen, “Ook hier aanpakken!” En daar schoten de Occupy’s als paddestoelen uit de grond. Occupy San Francisco, oké: we kunnen begrijpen dat die mensen niet allemaal een ticket naar New York kunnen betalen. Occupy Phoenix, mwah. Maar Occupy Boston, Occupy Philadelphia? Waar is de Woodstock-mentaliteit? Eenheid, 99%, daar ging het toch juist om?
De beweging heeft zichzelf verdeeld opdat zij overheerst kan worden. Wat in een maand de wereld had kunnen veranderen is een logge kolos geworden die veel steun geniet, maar om onbenullige praktische bezwaren weg dreigt te ebben. Het wordt koud, er komen zwervers, waar moeten we met z’n allen naar de WC?
Het zijn echte problemen, maar gelukkig wordt er ook echte vooruitgang geboekt. Voor het eerst in lange tijd worden politici ongemakkelijk. Het protest komt aan. En bovendien: er ligt een helder manifest. Daarin worden tientallen misstanden benoemd, maar de basis is helder: van democratie kan geen sprake zijn als de politieke macht is gekoppeld aan geld.

TIP 1: zeg iets.
Terug naar Nederland, en andere “neo-Occupy”-bewegingen. Het zou fijn zijn als we ook hier een manifest te zien kregen. Of als ze anders tenminste het bestaande manifest zouden onderschrijven. Maar nee, hier wordt die vooruitgang principieel geweigerd. Want, zo zeggen de neo-Occupy’ers, wij hebben geen leiders, niemand spreekt hier voor een ander. Waar Occupy Wall Street door-geëvolueerd is tot (minstens) het niveau van primaat zitten wij nog in de oersoep, omdat we per se opnieuw het wiel uit willen vinden. Dit alles onder het mom van de “absolute democratie”. Dit is het grootste probleem van de neo-Occupy beweging.
Democratie wordt misverstaan, en geïnterpreteerd als: iedereen is even belangrijk. De 99% procent, wordt er steeds gezegd, maar als er iemand een microfoon onder zijn neus krijgt zegt hij ineens: “Ja, nee, ik maak geen deel uit van de 99%, ik ben de 0,0000001% die deze-en-deze mening onderschrijft. De rest, ach, ik weet eigenlijk niet wat die hier doen.”
Dat is geen democratie. Dat is losgeslagen individualisme. Was dat niet juist waar Occupy tegen in opstand kwam? Dat mensen niet meer dachten aan hun gemeenschap, aan hun medemens, maar alleen aan zichzelf? Aan winst op de korte termijn? Dat mensen liever vier villa’s voor zichzelf hadden dan veertig voor anderen?
Los daarvan is het faliekant onwaar dat iedereen voor zichzelf spreekt. Allemaal onze eigen meninkjes hebben, dat deden we thuis al. De Occupy’ers zijn naar buiten gekomen uit een gevoel van saamhorigheid. Als jullie niet hetzelfde vonden, dan waren jullie er niet. Jullie zijn hier met één boodschap, één gevoel, tegen het almachtige neo-liberale plunderkapitalisme. Hoe abstract ook, er is één mening, dus zet je eroverheen en draag die mening uit.

TIP 2: ga naar Amsterdam
Ondanks alle toeters en bellen lijkt er nauwelijks sprake te zijn van democratie binnen de beweging. Natuurlijk, er wordt over alles gestemd, maar hoort Maastricht de stemmen van Rotterdam? Groningen die van Utrecht? Amsterdam die van New York? Het lijkt er niet op. Niemand wil zich aansluiten. Democratie is de macht van de meerderheid, maar hier wordt gekozen voor versplintering.
Natuurlijk kunnen we niet allemaal naar New York. Natuurlijk heeft Europa geen plek met dezelfde lading als Wall Street. We snappen het. Occupy Amsterdam. Prima. Ga ze maar aanpakken. Onze zegen heb je. Maar wat gebeurt er? Occupy Rotterdam, Occupy Groningen, Occupy Maastricht, Occupy Arnhem godbetert. Met zijn zessen op de Ganzenmarkt in Utrecht. Zijn jullie vergeten wat “occupy” betekent? Bezetting. Dit is geen bezetting. Bezetten doe je massaal, en één plek. Maar nee, die paar uurtjes in de trein, dat is teveel moeite. Ook in Maastricht zijn fraudeurs, dus ook daar moet bezet worden -zoiets zal de gedachte zijn. Zodoende zien wij, in plaats van één grote massa, tientallen lullige kleine campinkjes. Dood en doodzonde.

TIP 3: vergeet niet dat het een protest is
De Nederlandse Occupy-beweging bloedt dood. Die kleine kampjes zijn lelijk, ongeordend en bovendien: niet weerbaar. Mensen druipen af, vooral jonge vrouwen, omdat er problemen ontstaan met dronkaards, zwervers, psychoten en criminelen. Precies die mensen die worden afgestoten, wegbezuinigd onder de politieke slogan: “één voor één en allen voor niemand”. Juist de mensen, dus, waar de demonstranten voor strijden. Daarom zijn er Occupy’ers die vinden dat ze moeten blijven. Dat ze opgevangen moeten worden, en hun mening moeten geven. Dat klinkt logisch, en nobel, maar het ondermijnt de hele actie en bovendien: het klopt niet. Hier wordt actie gevoerd. Er wordt geprotesteerd. Dit is geen sociale werkplaats.
Per toeval heeft de actie het beeld gekozen van een tentenkamp. Een prachtig symbool dat van alles omvat: dakloosheid, armoede, verbroedering, volharding… Per toeval is het een vorm die ook daklozen aantrekt.
Per toeval gaat het protest over de zwakken in de samenleving. Zij worden niet meer opgevangen, zij worden uitgebuit en uitgestoten, gedwongen tot goedkope arbeid of criminaliteit en een leven op straat. Nu staan per toeval juist die mensen voor jullie tent. Nogal balen als jullie juist hen weg zouden moeten sturen. Toch: zo is het wel. Een nare toevalligheid, maar het is niet anders.
Als jullie voor het welzijn van circus-olifanten vochten, zouden jullie dan, naast actie, ook de olifanten voeren? Als het ging om een protest tegen kernwapens, zouden jullie dan eigenhandig kernbommen ontmantelen? Natuurlijk niet. Een protest is een oproep, geen oplossing. Wij kunnen niet alles zelf oplossen. Daar hebben we de politiek voor. Zij gaan over de regels omtrent de verzorging van olifanten, de ontmanteling van kernwapens, en de opvang van de zwakken in de samenleving. Het idee dat het protest zelf dit probleem moet oplossen is te absurd voor woorden. Dat was het punt ook niet. Het punt was: onze economie is om zeep geholpen door schaamteloze zelf-verrijkers. Zij worden voor hun gegraai niet bestraft maar beloond, en de rest van de wereld moet hiervoor betalen. Intussen worden drugsverslaafden, geesteszieken, en mensen die doelbewust de schulden en het faillissement zijn ingejaagd verketterd. De opvang van die mensen is niet de verantwoordelijkheid van de Occupy-beweging. Het is de verantwoordelijkheid van de regering. Die verantwoordelijkheid dient zij te nemen. Dat is het punt.
Dus organiseer jezelf, kom op voor jezelf, en tolereer geen gedonder.

TIP 4: hou vol
We hebben het nog te goed. Typisch zo’n zin die bij elk gesprek over de protesten opduikt. En het is waar. Zo lang wij die crisis zelf niet voelen heb je onze sympathie niet. Om wat voor reden dan ook. Onze dochter is niet gehandicapt, onze vader niet manisch-depressief, we worden zelf nooit ziek, of we geloven niet in ziektes, zijn geen natuurliefhebbers, gaan nooit uit, reizen niet, hebben geen interesse in de toekomst, we lenen nooit iets, we hebben sowieso geen geld, of geldproblemen of interesse in geld, of mensen of wat dan ook, we geloven in straffen maar niet in rehabilitatie en ook niet in blauw op straat, en we kennen geen kunstenaars die na jaren ploeteren nu de bijstand in gedwongen worden.
We hebben het, kort gezegd, nog te goed. Dus we zullen blijven zeuren. Over jullie. Over dat sommigen van jullie dreadlocks hebben, want daar vinden we iets van. Over dat jullie Engelse leuzen gebruiken, terwijl jullie, volgens ons, anti-globalisten zijn. Over dat jullie naast klachten ook oplossingen moeten aandragen, ook al weten we allemaal dat die vanuit de politiek moeten komen, en niet vanuit jullie. Nu hebben we het nog te goed, maar het lijkt erop dat dat niet lang meer duurt.
Op het moment dat ik dit schrijf heeft de gemeente Amsterdam bekendgemaakt dat er nog geen deadline is gesteld voor Occupy. Jullie mogen, vooralsnog, blijven. Het is onhandig en er zijn bedrijven die hun inkomsten zien krimpen, maar de vrijheid van meningsuiting gaat nu nog even voor. Op deze bekendmaking werd door de demonstranten opgelucht gereageerd. Waarom? Waarom? Een tentenkamp opzetten in het centrum van Amsterdam is een uiting van burgerlijke ongehoorzaamheid. Dus waarom zijn jullie blij dat het mag? Het feit dat het mag maakt de actie volledig onschadelijk. Protesteren is een spel. Eerst faalde de politiek, toen volgden reguliere protesten. Naar die protesten werd niet geluisterd, dus nu doen we iets dat niet mag. ‘t Is niet dat we de wet breken, maar we zijn ook niet de ideale onderdanige burger meer. Meestal wordt hier de politie bij ingezet om het protest te breken. Daarbij worden in toenemende mate geweldplegingen en onrechtmatige arrestaties toegepast. (Bijvoorbeeld bij de ontruiming van Schijnheilig, waar op vredige demonstranten een nieuwe, gewelddadige aanpak werd “uitgeprobeerd”.) Dat kan fout uitpakken. In Amerika kreeg de Occupy-beweging bijvoorbeeld pas echt media-aandacht toen de politie belachelijke hoeveelheden demonstranten begon te arresteren. Niet minder dan zevenhonderd. Dat pakte nogal averechts uit wat betreft publieke opinie, maar arrestaties, wettig of niet, kunnen een protest smoren, zolang het niet te groot is.
Negeren is de andere optie, en nu, aan het begin van de winter, is het een hele goede zet, want welke idioot blijft nou om zijn principes de hele winter in een tent liggen? Zeker met de extreme temperaturen waarover wordt gespeculeerd houden jullie het niet lang meer vol. Jullie zijn weg voordat alle dominostenen gaan vallen en mensen zich realiseren in welke mate ze zijn afgezet. Op dat moment zou het protest massaal kunnen worden, maar dan is de beweging al dood. Daar gaat de gemeente in ieder geval wel van uit, dus ze geven toestemming. Ze gooien geen olie op het vuur. Ze putten jullie uit. Zo loopt hun imago geen kras op, en zolang jullie geen echte onhandigheid vormen is er toch niets aan de hand. Er hoeft niets te veranderen. Ze negeren jullie. Zoals altijd. En jullie reageren opgelucht.
Dat klopt niet. De juiste reactie is: “Het maakt ons niet uit of het mag of niet. Wij gaan door tot er iets verandert.”

PS:

Het manifest van Occupy Wall Street:

As we gather together in solidarity to express a feeling of mass injustice, we must not lose sight of what brought us together. We write so that all people who feel wronged by the corporate forces of the world can know that we are your allies.
As one people, united, we acknowledge the reality: that the future of the human race requires the cooperation of its members; that our system must protect our rights, and upon corruption of that system, it is up to the individuals to protect their own rights, and those of their neighbors; that a democratic government derives its just power from the people, but corporations do not seek consent to extract wealth from the people and the Earth; and that no true democracy is attainable when the process is determined by economic power. We come to you at a time when corporations, which place profit over people, self-interest over justice, and oppression over equality, run our governments. We have peaceably assembled here, as is our right, to let these facts be known.
•    They have taken our houses through an illegal foreclosure process, despite not having the original mortgage.
•    They have taken bailouts from taxpayers with impunity, and continue to give Executives exorbitant bonuses.
•    They have perpetuated inequality and discrimination in the workplace based on age, the color of one’s skin, sex, gender identity and sexual orientation.
•    They have poisoned the food supply through negligence, and undermined the farming system through monopolization.
•    They have profited off of the torture, confinement, and cruel treatment of countless animals, and actively hide these practices.
•    They have continuously sought to strip employees of the right to negotiate for better pay and safer working conditions.
•    They have held students hostage with tens of thousands of dollars of debt on education, which is itself a human right.
•    They have consistently outsourced labor and used that outsourcing as leverage to cut workers’ healthcare and pay.
•    They have influenced the courts to achieve the same rights as people, with none of the culpability or responsibility.
•    They have spent millions of dollars on legal teams that look for ways to get them out of contracts in regards to health insurance.
•    They have sold our privacy as a commodity.
•    They have used the military and police force to prevent freedom of the press.
•    They have deliberately declined to recall faulty products endangering lives in pursuit of profit.
•    They determine economic policy, despite the catastrophic failures their policies have produced and continue to produce.
•    They have donated large sums of money to politicians, who are responsible for regulating them.
•    They continue to block alternate forms of energy to keep us dependent on oil.
•    They continue to block generic forms of medicine that could save people’s lives or provide relief in order to protect investments that have already turned a substantial profit.
•    They have purposely covered up oil spills, accidents, faulty bookkeeping, and inactive ingredients in pursuit of profit.
•    They purposefully keep people misinformed and fearful through their control of the media.
•    They have accepted private contracts to murder prisoners even when presented with serious doubts about their guilt.
•    They have perpetuated colonialism at home and abroad.
•    They have participated in the torture and murder of innocent civilians overseas.
•    They continue to create weapons of mass destruction in order to receive government contracts.*
To the people of the world,
We, the New York City General Assembly occupying Wall Street in Liberty Square, urge you to assert your power.
Exercise your right to peaceably assemble; occupy public space; create a process to address the problems we face, and generate solutions accessible to everyone.
To all communities that take action and form groups in the spirit of direct democracy, we offer support, documentation, and all of the resources at our disposal.
Join us and make your voices heard!


*These grievances are not all-inclusive.

Geen opmerkingen

Geef een antwoord

Uw e-mail adres wordt door ons niet gedeeld.Verplichte velden worden aangeduid met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.